Setting up the room…

Skip to content
horasanli.devEnter the room

Ya insanlık için çok iyi olan bir şey, kurduğumuz sistem için kötü olursa?

What if something very good for humanity is bad for the system we've built?

technology
  • #ai
  • #tv-series

Common Side Effects'te mantar uzmanı Marshall, Peru'da Blue Angel adında, neredeyse tüm hastalıkları ve yaraları iyileştirebilen bir mantar buluyor. Amacı bu mantarla herkese ücretsiz sağlık hizmeti sunmak. Ama ilaç şirketi Reutical ve devlet, mantarın duyulmasını bile istemiyor. Marshall da bir yandan mantarı insanlara ulaştırmaya çalışıyor, bir yandan da onlardan kaçıyor.

Dizinin bir bölümünde, ilaç sektörünün tepesindeki isimlerden biri olan Reutical'ın yönetim kurulu üyesi Jonas Backstein, şirketin mantarı satışa çıkarma projesini durdurtuyor. Ona göre mantar herkese ulaşırsa sonu ekonomik çöküş, kartellerin kontrolü ele geçirmesi ve savaş olur. Mantarı tehlikeli yapan, fazlasıyla işe yaraması.

O sahneyi izlerken Blue Angel'ın yapay zeka için iyi bir benzetme olabileceğini düşündüm. Dizinin böyle bir şey kastettiğini sanmıyorum, bu benim fark ettiğim bir benzerlik.

Blue Angel'da olduğu gibi yapay zeka konusunda da iki görüş hakim. Bir taraf üretkenliğin artacağını, insanların iş yükünden kurtulacağını düşünüp iyimser bakıyor. Diğer taraf ise işlerimizin elimizden alınacağını, yapay zekanın kontrolden çıkacağını, savaşlarda ve kötü amaçlarla kullanılacağını, hatta insanlığın sonunu getireceğini söyleyip kötümser bakıyor.

Benim düşünceme göre yapay zeka birçok konuda işlerimizi elimizden alacak, insanın yaptığı birçok işi daha hızlı, daha ucuz ve daha iyi yapacak. Bunun örneklerini zaten görüyoruz: yazılım mühendisliğinde ve teknoloji alanında birçok işi uzmanlardan daha iyi yapıyor, araştırmada da öyle. Robotlar fiziksel dünyada eğitildikçe yapay zeka oraya da uzanacak ve etkisini daha çok hissedeceğiz. İnsanın fiziksel olarak orada olmasını gerektiren birçok işi de robotlar yapıyor olacak.

Bu, varmak istediğimiz nokta gibi duruyor. Fakat bugünkü ekonomik düzen bu kadar hızlı bir geçişi kaldırmakta zorlanacak, çünkü insanların üretmesine, gelir elde etmesine ve tüketmesine dayanıyor. İnsanların üretimden ve çalışmaktan çekildiği bir senaryoda ekonomi de iyiye gitmez. İşsizlik arttıkça başka sosyal sorunlar da doğar.

Common Side Effects'teki Blue Angel gibi, insanların her türlü sorununa ve zaman harcatan her işine çözüm getiren bir araç, bu kadar hızlı gelirse toplum için o kadar da yararlı olmayabilir. Bu yüzden bence en doğru yaklaşım, yapay zekanın doğurabileceği sorunları düşünerek onu kademeli olarak benimsemek ve gelişmesine izin verirken siber güvenliğe de önem vermek. Bu kadar çok işi yapan bir araç, bankalardan hastanelere kadar birçok sisteme erişecek. Ele geçirilir ya da kötüye kullanılırsa, verdiği zarar da aynı hızla yayılır.

İyimserleri de, korkan kötümserleri de haklı buluyorum. Ama bence sormamız gereken, bu kadar iyi ve faydalı bir araca hazır olup olmadığımız.